Extra info cultureel geheugen

Sinds de jaren negentig is er sprake van een zogenaamde ‘memory turn’ binnen de humaniora. Het academische debat heeft zich in verschillende disciplines, zoals cultural studies, geschiedenis, film- en mediawetenschappen, toegelegd op ‘memory culture’ (Kitzmann, Mithander & Sundholm 2005). Memory studies onderzoeken de relatie tussen gebeurtenissen uit het verleden en de manier waarop herinneringen weerspiegeld worden in een cultuur. Het concept cultureel geheugen is een belangrijke term die gebezigd wordt in deze context. Het cultureel geheugen wordt deels duidelijk door te kijken naar de wijze waarop gedeelde herinneringen in een cultuur worden gerepresenteerd in film, literatuur, beeldende kunst, televisie en andere media. Dit toont ons welke herinneringen aan welke gebeurtenissen uit het verleden op dit moment belangrijk zijn in onze cultuur (Rigney 2005). Het moge duidelijk zijn dat het cultureel geheugen geen vaststaand gegeven is, maar constant in beweging is.

Het cultureel geheugen en daarmee het proces van herinnering is verbonden met het concept identiteit en de specifieke cultuur en context waarin deze herinnering bestaat. Ook bestaat het cultureel geheugen zowel uit collectieve als individuele processen van herinnering, waartussen een spanning bestaat (Van Dijck 2007). Dominante ‘grote’ verhalen zoals de nationale geschiedenis hebben plaats moeten maken voor een gedemocratiseerde geschiedenis. Dit leidt tot versnippering; er resten slechts ‘kleine verhalen’ van individuen, families, sociale en etnische groeperingen. Het cultureel geheugen is voortdurend in beweging: er worden constant nieuwe herinneringen aan toegevoegd, vervangen of weggelaten (Huyssen 2000). Hierdoor is er sprake van een spanning tussen ‘history’, de formele geschiedenis, en ‘memory’, de herinneringen die buiten de officiële geschiedenis vallen en die zijn weerspiegeld in culturele uitingen (Nora 1989).

Volgens de Franse historicus Pierre Nora is door het wegvallen van de grote verhalen een soort leegte ontstaan en is men gaan beseffen dat het verleden definitief aan het verdwijnen is. Om deze leegte op te vullen creëert men plaatsen van herinnering: lieux de mémoire (Nora 1989). Dit kunnen topografische, fysieke plaatsen zijn, maar kunnen ook metaforisch beschouwd worden. Op deze website is te zien op welke manier de beeltenis van het icoon Che, film, graphic novels en documentaires kunnen fungeren als plaatsen van herinnering aan Che Guevara.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s