De paradox van de graphic biography

Hoewel stripverhalen al meer dan anderhalve eeuw bestaan, lijden ze vaak nog steeds aan een aanzienlijk gebrek aan legitimiteit: ‘[c]omic art suffers from an extraordinarily narrow image [infantile, vulgar, insignificant], given the richness and diversity given its manifestations.’ (Groensteen 2009: 3). De associaties die een stripverhaal oproept hangen dan ook vaak onterecht samen met superhelden die avonturen beleven in een fictieve wereld, tijdens hun strijd tegen het kwaad. Een stripverhaal, of zijn grotere broertje; de graphic novel, wordt niet in de eerste plaats geassocieerd met waarheidsgetrouwheid of geschiedschrijving. Dit is ook niet zo vreemd, aangezien de grafische vorm van een beeldverhaal weinig raakpunten heeft met onze tastbare werkelijkheid. Ook de novel, de roman, wordt eerder geassocieerd met fictie dan met reële feiten. De roman schept, net als de film, bij uitstek de verwachting van een geconstrueerde fictieve wereld waarin de lezer zal worden ondergedompeld om vervolgens weer te functioneren in de ‘echte’ wereld.

Het vernieuwende genre van de graphic biography zorgt voor complexere verwachtingen. De paradox ontstaat bij het vervangen van ‘novel’ door de term ‘biography’. De biografie pretendeert, in tegenstelling tot de roman, een bepaalde waarheid aan het licht te brengen, net als de documentaire. Het feit dat de biografieën van Rodriguez en Jacobson&Colón als onderwerp een persoon met een belangrijke historische rol hebben, versterkt deze notie van waarheid. Een biografie heeft weliswaar als basis de claim van het waargebeurde, authentieke verhaal, maar blijft tegelijkertijd een constructie van geselecteerde en weggelaten elementen: ‘[a]ny biographical narrative is an artificial construct, since it inevitably involves selection and shaping. No biographer is going to write down every single thing their subject did, said, and thought on every day of their life from birth to death, or the book would take longer than the life itself.’ (Lee 2009: 122). Biografisch schrijven is dan ook een proces van verhalen construeren, reconstrueren en deconstrueren. Een levensverhaal is in dat opzicht altijd in wording; het is een wisselwerking van teksten en in het geval van de graphic biography ook beelden, die de grenzen tussen feit en fictie overschrijdt (Kersten 2009).

Zodoende is de term ‘graphic biography’, te vertalen als biografische beeldroman, een combinatie van tegengestelde begrippen te noemen. De graphic novel kan wel degelijk een op de waarheid gebaseerd beeld geven van bijvoorbeeld een historische persoon, en deze stelling wordt versterkt door de term ‘graphic biography’; biofictie, gegoten in een beeldverhaal. Het is hierbij wel belangrijk zich ervan bewust te zijn dat er meerdere versies van waarheidsgetrouwe beelden bestaan. Bovendien is goed om in het achterhoofd te houden dat herinneringen in teksten niet per se authentiek hoeven te zijn. Herinneringen zijn niet belangrijk vanwege hun waarheidsgetrouwheid, maar vanwege hun betekenis in de huidige tijd (Rigney 2004). Feit en fictie mógen dus door elkaar lopen. Ze kunnen zelfs niet anders, net als wat bij traditionele geschiedschrijving het geval is.

Ga verder naar: Vergelijking van de twee graphic novels

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s